Menu
FacebookTwitterLinkedInRSS Feed

Gökada Çarpışmaları: Fare Gökadaları

Katalina-KY-01-20Nov

Gökadalar büyük yıldız kümeleridir, içlerinde milyarlarca yıldız, trilyonlarca ötegezegen barındırırlar. Kütle olarak yıldızlardan daha fazla gaz ve toz bulutları vardır. Bu muazzam yapıların nasıl çarpıştıklarını hayal edebiliyor musunuz? İnsan düşününce sanki iki büyük TIR’ın veya iki büyük uçağın çarpışması aklına gelir. Aslında hiç de öyle değildir. Önce aynı gökada kümesinde olan iki gökadanın çarpıştığını bilmemiz gerekir, Farklı iki gökada kümesinin birer üyesi birbiri ile çarpışmaz çünkü evren genişlediği için bunlar birbirinden uzaklaşıyordur. Çarpışmak için birbirlerine doğru koşmaları gerekir.

İki gökadanın kafa kafaya çarpışması ayrı, birbirlerine yakın geçerken etkileşmesi ayrıdır. Bu konu ile ilgilenen bir çok araştırmacı var ama ben size bu olayın iki TIR gibi çarpışmadığını anlatmak için yazıyorum. Eğer kafa kafaya çarpışırlarsa birbirlerinin içinden geçerler, içlerindeki bulutlar etkilenirler ama yıldızlara bir şey olmaz, çünkü yıldızlar arasında müthiş bir boşluk olduğunu unutmamız gerekir. Bu çarpışma sırasında da çekim kuvveti iyice kendini gösterir.

Fotoğrafta gördüğünüz Berenice’nin Saçı takımyıldızında bulunan Coma gökada kümesinin üyesi olan iki sarmal gökadası çarpışmaya başlamış. Bizden uzaklığı yaklaşık 290 milyon IY. İki gökada arasındaki uzaklık da büyük olunca bu çarpışma ağır çekimd film seyrediyor gibi milyonlarca yıl devam eder. Sonuçta iki gökada birleşecek, tek olacak. İki gökada çarpıştığında bulutlar bir kuvvet uygulanır ve onlar dönmeye başlar sonucunda da orada yeni ve büyük kütleli yıldızlar oluşur. Yani yıldız doğumu birden artar.

Neden fare demişler diye sorarsanız gökadalardan birinin diğer gökada üzerine uyguladığı farklı çekim kuvvetinden kaynaklanır. Soldaki gökada kendisine yakın olan bölgeye daha fazla, uzak olan noktaya ise daha az kuvvet uygular. Ay’ın dünyamıza uyguladığı gel-git etkisine çok benzer. İşte bunun sonucunda yıldız ve gazlardan oluşan ince bir kuyruk oluşmuş, bu ise tam bir fare kuyruğuna benzemektedir. Her iki gökadanın sarmal kolları ilginç bir konuma gelir. Sen çok büyüksün eyyy çekim kuvveti. Sevgilerimle…

yukarı çık