Menu
FacebookTwitterLinkedInRSS Feed

Kuyrukluyıldızın Başını Kopardı

ISON-1

Sizlere daha önce doğrudan gelip güneşe çarpıp intihar eden KY'ları yazmıştım, 2013 yılının Ekim, Kasım aylarıydı. Eğer unutmuşsanız şu adreslerden okuyabilirsiniz; http://goo.gl/Uwu3pghttp://goo.gl/Aysxyv O zamanlar ISON KY'ından söz ediyorduk ve 28 Kasım 2013 tarihinde güneşin yanından geçerken başına gelmedik iş kalmamıştı, maganda onu soyup soğana çevirmişti. Enberiden geçtikten sonra anladık ki güneş onu mahvetmişti. İntihar etmek istemeyen ISON'u biri zorla ortadan yoketmişti. İntihar eden KY'lara "Kreutz Sungrazers" adı verilir ve bunların hepsi aynı zamanda kardeştir, yani büyük bir KY'ın parçalanması sonucu oluşmuşlardır. Buradaki Sungrazers sözcüğünün anlamı güneşe yakın geçen veya ona çarpan anlamındadır.

20 gün önce, 18 Şubat tarihinde Taylandlı amatör gökbilimci Worachate Boonplod, ofisinde otururken bir KY keşfetti. Kendisi bu işin uzmanı olmuştu zaten, paltosonu giyip ayaza çıkmadan sıcak ofisinde sadece 2014 yılında 35 KY keşfetmişti. Yaptığı iş çok basitti. Uzun süredir Güneş'i her an gözleyen SOHO (Solar and Heliospheric Observatory) teleskobunun koronografından gelen görüntüleri ekranında inceliyordu. Koronograf güneşi kapatıp çevresini gözlememize izin veren bir alettir. Bulunan her cisme isim verildiği gibi bu KY'a da "C/2015 D1 SOHO" adı verildi, biz kısaca D1 diyelim yazımızda. D1 KY'ı da Kreutz grubuna aitti, bunların çoğu güneş ışınımı ve çekim kuvveti ile buharlaşıp yok olurlardı.

C2015-D1-SOHO

Yörüngesi hesaplandığında güneş yüzeyinden 4.2 milyon km öteden geçeceği ve akşam gökyüzünde görebileceğimiz hesaplandı, nerede hangi takımyıldızda görüneceği konusunda haritalar yayınlandı. Enson 21 Şubat günü 4.5 kadir parlaklığında yine SOHO tarafından gözlendi. Enberi noktasından sonra KY'ın başı yokolmuştu. Fakat son haberleri duymayan ABD'li bir amatör gökbilimci, elinde D1'in nerede görüneceğini bulmaya yarayan harita ile teleskobunu kurdu ve o bölgenin fotoğraflarını çekmeye başladı. Belirli pozlarla çektiği bu fotoğrafları üst üste istiflediğinde gözlerine inanamadı. D1'in kafası koparılmıştı ve sadece ortada kuyruğu veya ondan arta kalan parçalar vardı.

C2015-D1-Kreutz

Hemen Kreutz KY'ları ilgilenen bir gökbilimciye gönderdi. Tamamdı ama bilim hemen kabul etmez, en az birinin daha görmesi gerekirdi. Yine bir amatör gökbilimci çektiği geniş alan fotoğrafta zavallının elbiselerini yani o sönük bulutumsu görüntüyü saptadı. Daha sonra ise birkaaç gözlemci benzer görüntüyü elde etti. Buradaki ilk fotoğraf SOHO tarafından keşfini, ikincisi bulutumsu yapıyı ilk gözleyen amatör gökbilimcinin, son ikisi ise yine amatörlerin elde ettiği görüntüleri görüyorsunuz. Eğer anımsarsanız 2013 yılının sonunda ISON yok olduktan sonra Hubble ile gözlenmişti ve hiçbir iz kalmamıştı. D1 biraz daha şanslıymış diyebiliriz. Sevgilerimle...

C2015-D1-Kreutz-2

yukarı çık